knigi
anima

 

          

MIRA ŁUKSZA  
Białystok

Urodziła się w Hajnówce. Pochodzi ze wsi Borowe w gminie Narewka na Podlasiu. Ukończyła filologię polską i rosyjską na Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku. Mieszka w Białymstoku. Dziennikarka, pisarka, tłumaczka, redaktor. Debiutowała w tygodniku Białorusinów w Polsce „Niwa” w 1973 r. Członek Białoruskiego Stowarzyszenia Literackiego „Białowieża” i Związku Literatów Białoruskich. Od 1985 r.  jest dziennikarką tygodnika Białorusinów w Polsce „Niwa”. Pisze po białorusku i polsku. Wydała 15 książek: poezji — „Zamowa” (1993), „Jest” (1994), „Wiersze tutejsze” (2003), „Zwierzaczki z tutejszej paczki" (2009), „Pod znakiem Skorpiona” (2011), „Biały stok” (2012), „Podarunki” (2014) „Śpiew drzew” (2017) i prozy — „Dziki ptak wróbel” (1992), „Wyspa” (1994), „Babskie historie” (2001), „Dziewczynka i chmurka” (2006),  „Historie z tego świata" (2008), „Życie pozagrobowe i inne” (2013), „Grażynka i Gawron” (2016). Jej teksty były tłumaczone na język angielski, czeski, rosyjski, ukraiński, rumuński i grecki.

 

            ***

On złożył żarna
z naszych serc
wybrał najbardziej kamienne
z kamieni
wycałowane przez wieki
przez wiatr i wodę
czekały by się przytulić
poruszyć się razem
a walczą ze sobą
kruszą
mielą się solą
słowem się modlą

 

            ***

Ён склаў жорны
з нашых сэрцаў
выбраў
найбольш каменныя
з камянёў
выцалаваныя векам
ветрам вадою
чакалі прытуліцца
разам зварушыцца
а з сабой змагаюцца
крышацца
соллю мелюцца
словам моляцца

 

Redakcja „POEZJI dzisiaj” złożyła wniosek o przyznanie Nagrody Okolicznościowej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla znakomitego tłumacza i popularyzatora literatury polskiej w Rumunii, prof. Constantina Geambaşu (Dżambaszu).

Constantin Geambaşu – wielki popularyzator polskiej literatury

(…)

Przebieg kariery artystycznej, pracy twórczej lub animacyjnej:

Przekłady

1. W. Okoń, Didactică generală. Compendiu, Bucureşti, EDP, 1974
2. F. Urbańczyk, Didactica pentru adulţi, Bucureşti, EDP, 1975
3. J. Rudniański, Cum să înveţi, Bucureşti, EDP, 1976; ediţia a II-a, All, 2001
4. W. Okoń, Învăţământul problematizat în şcoala contemporană, Bucureşti, EDP, 1978
5. L. Bandura, Elevii dotaţi şi dirijarea instruirii lor, Bucureşti, EDP, 1978
6. Z. Włodarski, Legităţile psihologice ale învăţării şi predării, Bucureşti, EDP, 1980
7. H. Markiewicz, Conceptele ştiinţei literaturii, Bucureşti, Editura Univers, 1988
8. J. Karpiński, ABC-ul democraţiei, Bucureşti, Humanitas, 1993
9. M. Wisłocka, Arta iubirii, Bucureşti, Editura Paco, 1994
10. P. Wierzbicki, Structura minciunii, Bucureşti, Editura Nemira, 1996
11. S. Lem, Golem XIV, Bucureşti, Editura Univers, 1997
12. E. Pietkiewicz, Eticheta managerului, Bucureşti, Editura ALL, 1999
13. Czesław Miłosz, Gândirea captivă, Bucureşti, Humanitas, 1999 (reeditare 2008)
14. Czesław Miłosz, Europa natală, Bucureşti, Editura Univers, 1999
15. Wisława Szymborska, Sub o singură stea. Antologie (în colaborare cu Passionaria       Stoicescu), Bucureşti, Editura Universal Dalsi, 1999
16. Karol Wojtyła, Iubire şi responsabilitate, Bucureşti, Editura MC, 1999
17. S. Lem, Eden, Bucureşti, Editura Nemira, 1999
18. A. Szczypiorski, Frumoasa doamnă Seidenman, Iaşi, Polirom, 2001
19. Olga Tokarczuk, Călătoria oamenilor Cărţii, Iaşi, Polirom, 2001
20. Cracovia. Pagini de cultură europeană, Bucureşti, Editura Paideia, 2002 (în colaborare)
21. Czesław Miłosz, Ţinutul Ulro, Bucureşti, Editura Alfa, 2003
22. Wisława Szymborska, În râul lui Heraclit, Antologie (în colaborare cu Passionaria Stoicescu), Bucureşti, Editura Paideia, 2003
23. Wisława Szymborska, Chwila/ Clipa, Bucureşti, Editura Paideia, 2003
24. Leszek Kołakowski, Conferinţa mici pe teme mari, Bucureşti, Editura Paideia, 2003
25. S. Chwin, Doctor Hanemann, Bucureşti, Paralela 45, 2004
26. A. Stasiuk, Iurji Andruhovîci, Europa mea, Iaşi, Polirom, 2004
27. A. Mickiewicz, Sonete din Crimeea (în colaborare cu Passionaria Stoicescu), Bucureşti, Paideia, 2005
28. J. Kochanowski, Treny / Lamentaţii (în colaborare cu Passionaria Stoicescu), Bucureşti, Paralela 45, 2006
29. W. Gombrowicz, Posedaţii, Bucureşti, Paralela 45, 2006
30. Czesław Miłosz, Privind dinspre Golful San Francisco, Bucureşti, Paralela 45, 2007
31. S. Wyspiański, Nunta (în colaborare cu Passionaria Stoicescu), Bucureşti, Paideia, 2007
32. Al. Fiut, A fi (sau a nu fi) central-european (în colaborare cu Cristina Godun), Bucureşti, Dominor, 2007
33. J. Roman, Românii văzuţi la ei acasă, Bucureşti, Paideia, 2007
34. W. Kuczok, Mizeria, Iaşi, Polirom, 2008
35. Kazimiera Iłłakowiczówna, În şoaptă (în colaborare cu Passionaria Stoicescu), Bucureşti, Paideia, 2008
36. Z. Herbert, Pan Cogito, Bucureşti, Paideia, 2008
37. Dorota Masłowska, Albă ca zăpada şi roşu bolşevic, Bucureşti, Editura Trei, 2008
38. J. Słowacki, Kordian (în colaborare cu Passionaria Stoicescu), Bucureşti, Editura Paideia, 2009
39. Z. Krasiński, Nedivina comedie, Bucureşti, Paideia, 2010
40. Lech Wałęsa, Drumul spre adevăr. Autobiografie, Bucureşti, Curtea Veche, 2011
41. Władysław St. Reymont, Pământul făgăduinţei, I-II, Bucureşti, Editura Lider, 2011
42. Czesław Miłosz, Podul de catfiea. Antologie de poezie (în colaborare cu Passionaria Stoicescu), Bucureşti, Art, 2012
43. Al. Fiut, Czesław Miłosz – un Gulliver al secolului XX, Bucureşti, Editura Universităţii, 2012
44. Bolesław Leśmian, Lunca. Antologie de poezie (în colaborare cu Passionaria Stoicescu), Bucureşti, Excelsior Art, Timişoara, 2013
45. Aleksander Wat, Secolul meu. Jurnal povestit, Bucureşti, Humanitas, 2014
46.Stanisław Lem, Solaris, Bucureşti, Editura Paladin, 2014.
47. Wisława Szymborska, Portret din memorie,  Bucureşti, Lider, 2014.
48.  T. Różewicz, Poem deschis. Antologie, Bucureşti, Humanitas fiction, 2014.
49. R. Krynicki, Poeme alese. Antologie, Timişoara, Excelsior Art, 2014.
50. L. Kołakowski, Prezenţa mitului, Bucureşti, Curtea Veche, 2014,
51. L. Kołakowski, Este Dumnezeu fericit?, Bucureşti, Curtea Veche, 2014.
52. Jan Paweł II, Jestem bardzo w rękach Bożych, Humanitas, 2015.
53. P. Sommer, Poeme alese. Antologia, Bistrita, Charmides, 2015.
54. Jerzy Stempowski,  Pe Valea Nistrului, eseuri, Bucureşti, EUB, 2015.
55. Przemysław Czapliński, Polonia în schimbare. Modernitatea târzie şi marile noastre naraţiuni, Bucureşti, Paideia, 2015.
56. Jan Twardowski, Vremea nedespărţirii. Poeme alese, Oradea, Ratio et Revelatio, 2015.
57. Czesław Miłosz, Autoportretul unui îndărătnic. Convorbiri cu Aleksander Fiut, Oradea, Ratio et Revelatio, 2016

Odznaczenia, nagrody, wyróżnienia:

 2007 r. – wyróżnienie za przekład „Wesela” Wyspiańskiego ze strony Oddziału Tłumaczy Związku Literatów Rumuńskich (wspólnie z poetką Passionarią Stocescu)

2008 r. – Zasłużony dla Kultury Polskiej oraz medal Ministerstwa Edukacji Narodowej

20013 r. – Nagroda "Polonicum" za wybitne osiągnięcia w krzewieniu języka polskiego i kultury polskiej za granicą

2015 r. – wyróżnienie za całokształt przekładów ze strony pisma "Observator Cultural"

2015 r. – Nagroda „Książka Roku 2014” za wybitny przekład Mojego wieku Aleksandra Wata ze strony Oddziału Tłumaczy Związku Literatów Rumuńskich

2016 r. – Nagroda Transatlantyk za wybitny wkład w promocję literatury polskiej na świecie

 

CASSIAN MARIA SPIRIDON  
Rumunia

Ur. W 1950 r., poeta i eseista, wydawca, założyciel kwartalnika „Poezja”, który ukazuje się od

1995r. Redaktor naczelny magazynu „Convorbiri literare” (od 1995 r.). Od 2009 r. prezes Związku Pisarzy Rumuńskich. Członek PEN-Clubu. Honorowy obywatel miasta Iaşi. Odznaczony za zasługi dla kultury.

 

         ***

tego wieczoru myślę
oboje będziemy piękni
z rękami jak łodygi
z rozgrzanymi plecami
jak jesienią albo latem
ocieniający deszcz
opadający w swej tonacji

przeszłaś przez krainę
marzeń
niczym światło
przez pąki
stopami z krwi i kości
na twojej drodze
unoszą się ukryte
w koszuli zapachy / falują
jak królowa nocy
myślę że w piersi będą biły
te same serca
tak samo
piękni/ w tej chwili
w tym sezonie życia
będziemy się kochać
zmęczonymi łzami

 

LUDMIŁA KEBICZ  
Białoruś – Grodno

Poetka, pisarka, członek honorowy ZPB. Przewodnicząca regionalnego grodzieńskiego oddziału Związku Pisarzy Białorusi. Laureatka wielu nagród, uhonorowana odznaką „Za zasługi dla rozwoju kultury na Białorusi”(2009).  Wydała książki poetyckie: “Па музычных законах” („Według praw muzyki”), “Зялёная рутвіца” („Zielona ruta”), “На беразе белай ракі” (Na brzegu białej rzeki), “Ключы ад Неба” („Klucze do Nieba”), “Фиолетовый дракоша” („Fioletowy smoczuś”) , “Светач мастацтва” („Kaganek sztuki”), “Непераможны колер охры” („Niezwyciężony kolor ochry”), “Фантазія творцы” („Fantazja twórcy”, 2012, we współautorstwie), “На мове сэрца” („W języku serca”, 2013, we współautorstwie),  “Дамінанты лёсу” („Dominanty losu”, 2014), “Гродна — горад каралей” („Grodno –  miasto królów”, 2014), dwa zbiory piosenek. Wiersze zamieszczone są  w podręczniku do nauki o muzyce  dla 2 klasy (wydawnictwo „Kształcenie i Wychowanie”, 2013). Mieszka w Grodnie.         

 

            Czytając Mickiewicza

Adam Mickiewicz. Znany tom sonetów.
W języku polskim. Te gojące słowa!
Z ojczystej ziemi  – w wianek dla poety –
Zbieram chabry-bławatki błękitne od nowa.

Od ciepłej, szeleszczącej waszej mowy
i mnie na sercu staje się świetliście.
I nic to, że zimno już październikowe,
i czarny mrok ogarnia opadnięte  liście.

Czytam, kartkuję i smakuję
wino dawnym czasem nasycone.
Może, słowem się opić ryzykuję,
chociaż otrzeźwia duszę tak spragnioną.


Wszystko napisałeś, w swej mowie ojczystej –
znalazłeś rymy także dla nas dźwięczne...
Twoje Sonety – tablice wieczyste
i dla mnie wzorzec, za który jestem wdzięczna.

 

 

ELENA KORNIEJEWA  
Rosja – Riazań

             ***

Nie ma ścian między nami, tylko szkła,           
Ani mórz głębokich, tylko chłodu łza,
Otworzyłam dla ciebie wczoraj okno na mgły
I miłości przewodnia gwiazda w nim lśni.

Tak spieszyłam się, żeby w ramiona cię wziąć,
Mijaliśmy się w biegu i mijamy się wciąż,
Między nami znowu szklanej ściany złość
I dżdżu kropla się stała tobą i mną.

Słów niedopowiedzianych już za dużo w nas
I ramiona otwarte nie połączą już nas,
Więc znów okno otwieram, żeby wiosna mi
Powiedziała, jak mam od nowa żyć.

            Przełożył Aleksander Nawrocki

 

Koncerty poetyckie będą wzbogacone występami znakomitego artysty,

ALEKSANDRA SWIRSKIEGO z Białorusi.

 

ALEKSANDR SWIRSKI
urodził się 11 grudnia 1971 r. na Brasławszczyźnie w obwodzie witebskim we wsi Bialmonty.

Na szlaku kariery muzycznej ukończył szkołę muzyczną, nowopołocką  uczelnię muzyczną w klasie bajanu (akordeonu guzikowego), a na Białoruskim Państwowym Uniwersytecie Kultury studia na wydziale chóralnego śpiewu ludowego.

Jest szefem zespołu folklorystycznego „Wierbica”. Gra na instrumentach ludowych (bajan, akordeon, dudy, piszczałka, fujarka, lira, gwizdki). Występuje  jako solista. Prowadzi kursy mistrzowskie białoruskiego tańca, śpiewu, gry na ludowych instrumentach akustycznych. Biegle włada językiem białoruskim, rosyjskim i polskim. Zespół „Wierbica” pod jego kierownictwem bywa  częstym gościem na imprezach w kraju i za granicą, jest uczestnikiem i  laureatem białoruskich i zagranicznych międzynarodowych festiwali.

 

PETER GEHRISCH           
Niemcy

            Ad interim

Oleistą kałużę obwołałem morzem
I kazałem płynąć łódce z kory

Mdłość
Wziąłem ją jako regułę
Jak również zesztywniały las na brzegu
Miasta czarne
I niemieszkalne skały

Pożółkłe fotografie –
Powołałem je na świadków
Epoki pychy
Zabawiała się sama
Zanim nie odpłynęła

Jej torso – widownia
Moich odchodzących dni –
Przepełniona gałęziami
I murszejącym kamieniem

 

            Przełożył Marek Śnieciński

 

ALEKSY WRÓBEL
Anglia – Londyn

            ***

Oddalasz się Polsko ode mnie
kroczek po kroczku,
chociaż dystans w jednostkach miary
wciąż ten sam.
Wiem, że jesteś tuż, tuż,
bywa, że lot do Katowic krótszy
niż czas w taksówce na Luton.

Oddalasz się, bo czuję, że  
jestem dla ciebie balastem.                                                                                                        
Niby dalej twój syn,                                                                                                                      
ale ten mniej kochany.

 

PIOTR KASJAS 
Anglia – Birmingham

            Aspekt istnienia

Jestem nicością – jestem wolnością
Afirmacją słowa mojego
Bytem dla innych i siebie samego –
Podmiotem i przedmiotem
Odpowiedzialnym za czyny swoje

Więc czynię siebie poetą
By być twórcą
Który staje się
Całokształtem własnych możliwości
Wypełniając pustkę –
Tę odwieczną zagadkę egzystencji

Wrzucony w ten świat
Nie posiadam stałej istoty istnienia swego –
Bo jestem indywidualnością –
Która subiektywnie odbiera życie
Bo jestem człowiekiem –
Którego nie uchroni nic przed nim samym 

 

ENRICO BAGNATO  
Italia

                 Chciałbym by do mnie przemówiły ptaki

Chciałbym by do mnie przemówiły ptaki.
Jak do Krzysztofa Kolumba. Najpierw
posłańcy nadziei  potem wysoko
wysoko wznoszący wrzawę pewności. A liść
unosił się na śladzie rufy. A w nocy,
niespodziewanie, ogień rozbłysnął w ciemności: jak słońce.
Zapomniane lęki załogi – burze,
potwory i Nieznane. Boso tańczyła
po pokładach, pijana. Tylko on
czuwał, stojąc na pokładzie, nieruchomy
figura dziobowa, wypatrując panny młodej
brunetki Ziemi, którą fale przyciągały
w jego stronę. Jak Krzysztof Kolumb
chciałbym by do mnie przemówiły ptaki.

 

 

MAURIZIO EVANGELISTA
Italia

            Otwarte okno

jeśli drzewa zapuszczałyby korzenie w niebie
ofiarowałbym ci kolejny dzień zawrotów głowy
i długaśną drabinę by wspinać się ku gałęziom
ale ptaki latałyby zbyt wysoko dla ciebie
a więc nie mogłabyś zobaczyć jak żółkną liście
na rysunku roztargnionego świata
w drzazdze zmierzchu wśród kwiatów
byłabyś mi chmurą w niebieskich kawałkach
i gdy wiatr podnosi zasłonę zdaję sobie sprawę że jestem zakochany
w otwartym oknie...

 

ALEKSANDER SOKOŁOWSKI 
Wilno. Prezes Republikańskiego Stowarzyszenia Literatów Polskich na Litwie.

            ***

Na targowisku historii
sprzedają
            sumienie.
Mało kupujących.
Każdy uważa, że ma go
pod dostatkiem.
Leży
            na targowisku
dobro i zło.
Bezpłatna samoobsługa.
Jedni
            po kryjomu 
                        chwytają
                                    dobro
inni zło.
Których jest więcej?